ΣΥΡΙΖΑ: Δύο ομιλίες, δύο ακροατήρια, η ίδια ουσία

Διαβάζοντας τις ομιλίες του Αλ. Τσίπρα στην Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ και την ομιλία του στο Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο, θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί εάν πάσχει ο ΣΥΡΙΖΑ από διγλωσσία: Η καταφατική απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα ήταν κάπως βιαστική και κυρίως θα έβλεπε επιφανειακά και όχι σε βάθος την ουσία των θέσεων και της πολιτικής του γραμμής.
Αυτό που στην πραγματικότητα κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι να πλασάρει το ίδιο περιεχόμενο με διαφορετικό τρόπο στους «πάνω» και με διαφορετικό τρόπο στους «κάτω».
Η ουσία της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ είναι η υπόσχεση ότι μπορεί να αντιμετωπίσει τις αιτίες της κρίσης, να δώσει διέξοδο από αυτήν, εφαρμόζοντας μείγμα επεκτατικής διαχείρισης.
Αυτή η υπόσχεση όσον αφορά τους «πάνω», τους εφοπλιστές, τους μεγαλοβιομήχανους, τα μεγάλα μονοπώλια, τμήμα των τραπεζιτών, τους ξένους συμμάχους και δανειστές, σημερινούς ή μελλοντικούς επενδυτές, προβάλλεται ως εγγύηση της κοινωνικής και πολιτικής σταθερότητας, ως πολιτική που θα εγγυηθεί την καπιταλιστική δραστηριότητα και κερδοφορία μέσω της κρατικής ενίσχυσης. Η επαναδιαπραγμάτευση με στόχο την επιμήκυνση αποπληρωμής του χρέους, το περίφημο μορατόριουμ, προβάλλεται ως εγγύηση για την αποπληρωμή των δανειστών.
Η ίδια υπόσχεση όσον αφορά τους «κάτω», την εργατική τάξη και τα φτωχά λαϊκά στρώματα επενδύεται με αόριστες υποσχέσεις για άνοδο των μισθών , συγκράτηση της πτώσης του λαϊκού εισοδήματος και ταυτόχρονα με την ελπίδα ότι μια καπιταλιστική ανάκαμψη θα φέρει στο μέλλον άνοδο του βιοτικού επιπέδου. Η επαναδιαπραγμάτευση του χρέους προβάλλεται ως όρος για την ελάφρυνση των λαϊκών στρωμάτων. Υποσχέσεις ντυμένες με ριζοσπαστικό, ενίοτε και με αντικαπιταλιστικό περιτύλιγμα. Διαμορφώνεται δηλαδή το πλαίσιο για σύναψη νέων συμμαχιών της αστικής τάξης με μεσαία στρώματα και νέα ενσωμάτωση τμημάτων της εργατικής τάξης.
Ο ΣΥΡΙΖΑ βεβαίως διαθέτει αρκετούς οικονομολόγους με μαρξιστικές γνώσεις και γνωρίζουν πολύ καλά ότι κανένα μείγμα διαχείρισης δεν μπορεί να δώσει διέξοδο , δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις αντιφάσεις του καπιταλιστικού συστήματος, ότι προϋποθέσεις για την όποια ανάκαμψη είναι μεγάλη απαξίωση κεφαλαίων, η καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων. Επίσης είναι αδύνατο να μη γνωρίζουν ότι τη φάση της ανάκαμψης – εφόσον αυτή έρθει - θα την διαδεχτεί μια νέα κρίση.
Ο ΣΥΡΙΖΑ επίσης κρύβει ότι ο πλούτος που παράχθηκε την προ κρίσης περίοδο συνοδεύτηκε από βαθμιαία μείωση του λαϊκού εισοδήματος και θυσίες των εργαζομένων όχι επειδή τον έφαγαν τα λαμόγια, αλλά επειδή η λειτουργία του καπιταλισμού, η παραγωγή με σκοπό το κέρδος επιβάλλει αντικειμενικά την ένταση της εκμετάλλευσης για τους εργαζόμενους, τη συγκέντρωση του πλούτου σε όλο και λιγότερα χέρια.
Βεβαίως, ο ΣΥΡΙΖΑ παραδέχεται ότι δεν μπορεί να υπάρξει επιστροφή στη νεοκεϋνσιανή διαχείριση όπως αυτή εφαρμόστηκε από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι τη δεκαετία του 1980. Δηλαδή με εκτεταμένες κρατικοποιήσεις και ταυτόχρονα εξασφαλίζοντας σχετικά διευρυμένες παροχές Παιδείας, Υγείας, Κοινωνικής Ασφάλισης προς την εργατική τάξη και άλλα λαϊκά στρώματα. Οι υποσχέσεις του για σταμάτημα της περαιτέρω μείωσης του εργατικού – λαϊκού εισοδήματος αξιοποιούν το πολύ χαμηλό των λαϊκών απαιτήσεων όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί σε συνθήκες κρίσης και μαζικής εξαθλίωσης. Έτσι δεν υπόσχεται την επιστροφή του εργατικού λαϊκού εισοδήματος ούτε καν στο 2008.
Αμφισβητεί στα λόγια την αναγκαιότητα μείωσης της τιμής της εργατικής δύναμης, υιοθετώντας όμως την αιτία που την προκαλεί. Δηλαδή την ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, κρύβοντας ότι ακριβώς ο διεθνής ανταγωνισμός επιβάλλει την πτώση της τιμής της εργατικής δύναμης. Κρύβει ότι είναι προϋπόθεση της ανάκαμψης το καθεστώς τσακίσματος των εργασιακών δικαιωμάτων, η αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης.
Ο ΣΥΡΙΖΑ κρύβει συνειδητά ότι η αλλαγή του μείγματος διαχείρισης δεν εξαρτάται από το ποια πολιτική δύναμη βρίσκεται στη διακυβέρνηση, αλλά από τις κάθε φορά ανάγκες της καπιταλιστικής αναπαραγωγής. Άλλωστε, τέτοιου είδους επεκτατικά μέτρα έχουν ήδη εφαρμοστεί στις ΗΠΑ και αλλού.
Ο ΣΥΡΙΖΑ κρύβει συνειδητά ότι αυτό που θα επιχειρήσει είναι η διαχείριση της εξόδου από τον πάτο της κρίσης, στηρίζοντας με οικονομικά και κυρίως πολιτικά μέτρα τη φάση της καπιταλιστικής ανάκαμψης, εξασφαλίζοντας την απαραίτητη κοινωνική συναίνεση, την πολιτική σταθερότητα. Διατρανώνει επίσης την ετοιμότητά του – εκφράζοντας προβληματισμούς τμημάτων της αστικής τάξης - να πάρει μέρος στο παιχνίδι των διεθνών συσχετισμών στο πλαίσιο μιας κλονιζόμενης Ευρωζώνης, αλλά και όξυνσης των ευρύτερων ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να πείσει ότι μπορεί να συνδυάσει έστω και προσωρινά τα συμφέροντα των πάνω και των κάτω, αφού όλοι θέλουν την ανάκαμψη, όλοι θέλουν να βγει η χώρα από την κρίση , προσπαθεί να σπάσει επιφυλάξεις που υπάρχουν σε τμήματα της αστικής τάξης, των ελληνικών και ξένων μονοπωλίων για το ρόλο του, να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους.
Απ’ ό,τι φαίνεται τα καταφέρνει, δεν είναι τυχαία η προβολή του ΣΥΡΙΖΑ από συγκροτήματα του αστικού Τύπου, η ίδρυση ημερήσιων εφημερίδων αποκλειστικής στήριξης του, η προβολή του σε υπερατλαντικά μέσα μαζικής ενημέρωσης με θετικά σχόλια.
Όσον αφορά την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα ας προβληματισθούν πόσες φορές σε φάσεις ανόδου, αλλά και κρίσης έχουν ακούσει υποσχέσεις για πολιτικές που μπορούν να συνδυάσουν τα συμφέροντά τους με αυτά του κεφαλαίου. Πάντα αυτοί βγήκαν χαμένοι από αυτές τις πολιτικές.
Όσο και αν ο δρόμος της σύγκρουσης και της ρήξης με το κεφάλαιο και την εξουσία του που προτείνει το ΚΚΕ συναντά επιφυλάξεις από ευρύτερα λαϊκά στρώματα, αξίζει από την άλλη τον κόπο άλλη μια χίμαιρα, άλλη μια αυταπάτη, άλλη μια προδοσία ελπίδων;